Kennis Hub

Off-grid energie begrijpen

Geen verkooppraatjes. Geen jargon. Gewoon heldere kennis zodat je precies weet waar je aan begint — afgestemd op de Nederlandse en Belgische situatie.

Onafhankelijke kennis
Praktijk uit NL & BE
Geen verkoopdruk
In 60 seconden slim
De 3 checks die je altijd moet doen
Vermogen (W): Wat vraagt je zwaarste apparaat op piekmoment?
Capaciteit (Wh): Hoeveel energie per dag × gewenste autonomie?
Laden (V/W): Past je solar binnen de input-limieten?
Bereken je verbruik Bekijk toepassingen
Piekvermogen
Check W
Capaciteit
Check Wh
Solar input
Check Vmax
Standaard
230V EU
01

Energie begrijpen: de basis

Dit is waar 90% van de webshops stopt. Wij beginnen hier pas. Want zonder deze kennis koop je gegarandeerd verkeerd.

Key takeaways
Watt (W) = momentaan vermogen. Wattuur (Wh) = opgeslagen energie over tijd.
Startpiek kan 2-5× hoger zijn dan normaal verbruik. Dit breekt systemen.
DC-apparaten zijn 10-15% efficiënter dan via AC-omzetting.

Vermogen (W) versus capaciteit (Wh)

Dit onderscheid klinkt simpel, maar wordt constant verkeerd begrepen. Vermogen (Watt) is hoeveel stroom een apparaat op een moment vraagt. Capaciteit (Wattuur) is hoeveel energie je batterij kan opslaan.

Een koffiezetapparaat van 1000W lijkt onschuldig. Maar draai hem 30 minuten en je hebt 500Wh verbruikt — al een kwart van een gemiddelde portable power station. Een led-lamp van 10W kan daarentegen 50 uur branden op diezelfde energie.

Onthoud

Hoog vermogen ≠ hoog verbruik. Maar hoog vermogen + lange draaitijd = probleem als je batterij te klein is.

Startpiek: de onzichtbare moordenaar

Dit is waar systemen "op papier" werken maar in de praktijk falen. Apparaten met compressoren of motoren hebben bij opstarten 2-5× zoveel vermogen nodig als tijdens normaal gebruik.

Veelvoorkomende apparaten
NL/BE 230V
Koelkast (compressor)
Normaal 60–150W
Piek 600–1200W
Waterpomp
Normaal 300–800W
Piek 1500–3000W
Laptop
Normaal 40–120W
Piek Geen
Waterkoker
Normaal 1800–2400W
Piek Geen
Router/Modem
Normaal 8–15W
Piek Geen
Gereedschap (boor)
Normaal 400–800W
Piek 800–1600W
Actie

Maak een lijst van je top-5 apparaten met hun piekvermogen. Dit voorkomt 80% van de problemen.

Je batterij slaat energie op als gelijkstroom (DC). Huishoudelijke apparaten op 230V EU-stopcontacten draaien op wisselstroom (AC). Die omzetting kost energie: typisch 10-15% verlies.

Daarom zijn apparaten die direct op 12V of 24V DC draaien efficiënter. In een camper of tiny house in Nederland of België kan dit het verschil maken tussen wel of niet door de winter komen.

02

Denken in systemen

Een batterij is geen oplossing. Het is een onderdeel. Hier leer je hoe alle puzzelstukjes samenwerken.

Key takeaways
Batterij = hart, niet het hele systeem. Balans tussen verbruik, opslag, laden, back-up.
Dagverbruik × dagen × 1.25 = realistische capaciteitsbehoefte (incl. verliezen).
Redundantie is pas nodig bij echte off-grid of kritische toepassingen.

Een batterij staat nooit alleen

Zie je batterij als het hart van je systeem, niet als het hele lichaam. Een hart pompt alleen als er bloed is. Jouw batterij werkt alleen als er balans is tussen vier elementen:

  • Verbruik: Hoeveel energie heb je per dag nodig?
  • Opslag: Hoeveel kun je bufferen voor slechte dagen?
  • Laden: Hoe snel kun je aanvullen? (solar, net, auto)
  • Back-up: Wat gebeurt er als je primaire bron faalt?

Dagverbruik vs autonomie

"Ik wil drie dagen vooruit kunnen." Dit horen we vaak. Maar wat mensen uitrekenen klopt bijna nooit. Ze vermenigvuldigen dagverbruik × 3, kiezen die capaciteit, en denken klaar te zijn.

Wat ze vergeten:

  • Je haalt nooit 100% uit een batterij (gezonde DoD is 80-90%)
  • Efficiëntieverliezen bij omzetting (10-15%)
  • Verbruik stijgt bij slecht weer (meer verlichting, verwarming)
  • Laden gaat in de winter ook trager
Vuistregel

Realistische berekening: dagverbruik ÷ 0.8 × gewenste dagen. Dit compenseert verliezen en geeft een eerlijk startpunt.

Voor de meeste situaties in Nederland en België is één goed gedimensioneerd systeem voldoende. Je hebt immers toegang tot het net als back-up.

Meerdere units worden interessant bij:

  • Echte off-grid locaties (berghutten, afgelegen kavels)
  • Kritische toepassingen (medische apparatuur)
  • Zakelijk gebruik waar downtime geen optie is
03

Zonnepanelen: de grootste bron van misverstanden

Solar klinkt magisch. Gratis energie van de zon. Maar in de Benelux ligt de realiteit genuanceerder.

Key takeaways
Winter ≈ 5-8× minder opbrengst dan zomer in Nederland/België.
Check zowel max Wattage als max Voltage van je solar input.
Mobiele panelen vaak praktischer bij bos-/bergkamperen.

Zomer vs winter: de harde cijfers

Een 400Wp paneel levert in Nederland of België op een zomerse julidag 2500-3200Wh. Datzelfde paneel in december? 300-600Wh. Dat is een factor 5-8 verschil.

Seizoen (NL/BE)
Opbrengst 400Wp
Zomer (jun-jul)
2.500 – 3.200 Wh/dag
Herfst/Lente
1.000 – 1.800 Wh/dag
Winter (dec-jan)
300 – 600 Wh/dag
Kritiek

Als je systeem volledig afhankelijk is van zon, breekt winter je. Altijd een alternatieve laadbron inplannen.

Meer panelen = beter? Niet automatisch. Elk systeem heeft een maximale solar-input. Overschrijd je die, dan laadt het niet sneller — en in het ergste geval beschadig je je apparatuur.

Belangrijk: Let op spanning vs vermogen. Je mag vaak 800W aan panelen aansluiten, maar alleen als de spanning binnen limieten blijft. Twee panelen in serie verdubbelen de spanning, niet het vermogen.

Vast (tiny house, cabins): Efficiënter en betrouwbaarder. Eenmaal optimale hoek instellen en vergeten.

Mobiel (camper, vanlife): Praktischer bij schaduw. Je kunt panelen in de zon leggen terwijl je bus in de schaduw staat. Makkelijk mee te nemen of te vervangen.

Compatibiliteit checklist solar
Max input Wattage — totaal paneel-vermogen onder limiet?
Max input Voltage — Voc van panelen (serie!) onder Vmax?
MPPT controller — ondersteunt systeem MPPT voor optimale opbrengst?
Kabels & connectoren — juiste MC4/XT60 en voldoende doorsnede?
04

Ervaringen uit de praktijk

Geen theorie, maar wat we in het veld zien. Bij klanten in Nederland, België en de rest van Europa.

Key takeaways
Tiny house: winterverbruik wordt structureel onderschat.
Camper: dynamo-laden vraagt 3-4 uur rijden voor 2000Wh.
Noodstroom: focus op prioriteiten, niet "hele huis draaien".
Praktijk setups die werken
Tiny house basis
Dagelijks comfort
Verlichting LED Koelkast 150W Router Laptop Telefoon laden
Dagverbruik: 800–1200 Wh
Advies: 2–3 kWh batterij
Vanlife werkdag
Remote werken
Laptop 8u Monitor extern 4G router Koelbox 40L Verlichting
Dagverbruik: 600–900 Wh
Advies: 1–2 kWh + 200W solar
Noodstroom 24u
Stroomuitval overleven
Koelkast Router/Wifi Telefoons 4× LED verlichting Laptop
24u verbruik: 1000–1500 Wh
Advies: 1.5–2 kWh batterij

In de praktijk zien we dat tiny house-bewoners hun winterverbruik structureel te laag inschatten. Korte dagen betekenen meer verlichting. Lagere temperaturen betekenen hogere verwarmingslast — ook al gebruik je een zuinige pelletkachel, de ventilator vreet stroom.

Wat werkt: Combineren. Batterij voor dagelijkse elektronica, aparte (gas) oplossing voor piekverbruik als koken en verwarmen.

Nummer één misvatting: "Ik rijd elke dag, dan laadt m'n batterij via de dynamo." In theorie klopt dit. Maar een alternator laadt met 30-50A — zo'n 400-600Wh per uur rijden. Als je 's avonds 2000Wh nodig hebt, moet je 3-4 uur rijden. Elke dag.

Veelgemaakte fout: te veel op solar rekenen bij bos-/bergkamperen. Schaduw is je vijand. Draagbaar paneel in de zon vaak praktischer dan vaste dakpanelen onder bomen.

Wat werkt

Stel prioriteiten. Bepaal welke apparaten écht moeten werken en dimensioneer daarop. Dat geeft rust in plaats van teleurstelling.

05

Veelgemaakte fouten

Dit zijn de valkuilen die we keer op keer zien. Niet om te bekritiseren, maar zodat jij ze kunt vermijden.

Meer Wh kopen dan nodig

Groter is niet altijd beter. Extra capaciteit die je nooit gebruikt is weggegooid geld én gewicht.

Vergeten aan laden te denken

5000Wh capaciteit maar 200W solar? Dan duurt volledig laden 25+ uur in ideale omstandigheden.

Te veel vertrouwen op zon

Solar is fantastisch als aanvulling. Als primaire en enige bron in de Benelux loop je gegarandeerd vast.

Alles tegelijk willen draaien

Koffie, koelkast, waterkoker én haardroger = 4000W+. Sequentieel werken spaart je systeem.

Piekbelasting negeren

Koelkast vraagt 80W normaal, maar start met 800W. Negeer je dit? Systeem slaat af.

06

Wanneer wél en wanneer niet off-grid

Dit durft bijna niemand te zeggen. Wij wel. Want liever eerlijk dan een ontevreden klant.

Off-grid is logisch als:
  • Je realistisch bent over verbruik
  • Je bereid bent gedrag aan te passen
  • Je een backup laadbron hebt
  • Je weet wat je kritische apparaten zijn
  • Je in seizoenen denkt, niet alleen zomer
  • Je toepassing past bij plug-and-play
Waarschijnlijk niet geschikt als:
  • Je verwacht je hele huis te draaien
  • Je elektrisch wilt koken, verwarmen én koelen
  • Je geen ruimte hebt voor adequate solar
  • Je geen concessies wilt doen in comfort
  • Je alleen naar beste-case kijkt
  • Je afhankelijk bent van medische apparatuur
Eerlijk advies

Wij verkopen liever niets dan iets dat niet past. Als off-grid geen goede match is, zeggen we dat. Bespaart jou geld en ons een ontevreden klant.

07

Support & begeleiding

Wat je van ons kunt verwachten — en wat niet. Zodat je weet waar je aan toe bent.

Wat wij doen

  • Meedenken: We kijken kritisch naar je situatie en geven eerlijk advies
  • Controleren: Stuur je setup en we checken of het klopt
  • Adviseren: Vóór aankoop, niet pas na de teleurstelling
  • Informeren: Over EU-regelgeving, 230V standaarden en veilig gebruik

Wat wij niet doen

  • Pushen naar grotere systemen dan nodig
  • Vaste installaties afdwingen — plug-and-play is ons uitgangspunt
  • Beloftes doen die we niet kunnen waarmaken
  • Verkopen aan iemand waarbij het niet past
Veelgestelde vragen

Nog vragen na het lezen?

Twijfel je of dit past bij jouw situatie? Laat ons meekijken — vrijblijvend.

Advies aanvragen
Laatst bijgewerkt: December 2024
Richtlijnen indicatief — exacte sizing hangt af van apparatuur en omstandigheden